Trần Thái Tông
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Tên hiệu của một vị vua Việt Nam: "Trần Thái Tông" là miếu hiệu của vị hoàng đế đầu tiên của nhà Trần trong lịch sử Việt Nam, tên thật là Trần Cảnh.
- Một nhân vật lịch sử: Chỉ bản thân vị vua này, người có công mở đầu triều đại nhà Trần, trị vì từ năm 1225 đến 1258.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ riêng:
- Trần Thái Tông lên ngôi khi mới 8 tuổi. (Vị vua này lên ngôi khi mới 8 tuổi.)
- Các chính sách dưới thời Trần Thái Tông đã củng cố nền độc lập dân tộc. (Các chính sách dưới thời vị vua này đã củng cố nền độc lập dân tộc.)
- Sử sách ghi chép nhiều về công lao của Trần Thái Tông. (Sử sách ghi chép nhiều về công lao của vị vua này.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Thời đại Trần Thái Tông": Cụm từ dùng để chỉ giai đoạn lịch sử nước Đại Việt dưới sự trị vì của vị vua này.
- Thời đại Trần Thái Tông đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của chế độ phong kiến Việt Nam.
- "Tư tưởng Trần Thái Tông": Thường đề cập đến hệ tư tưởng Phật giáo và quốc sự được thể hiện trong các tác phẩm của ông.
- Tư tưởng Trần Thái Tông trong "Khoá hư lục" thể hiện sự kết hợp giữa đạo và đời.
Biến thể và từ gần giống
- Trần Cảnh (Danh từ riêng): Tên húy (tên thật) của Trần Thái Tông.
- Trần Cảnh được Trần Thủ Độ đưa lên ngôi, lấy hiệu là Trần Thái Tông.
- Thượng hoàng Trần Thái Tông (Danh từ): Danh xưng sau khi nhường ngôi cho con và làm Thái thượng hoàng.
- Sau khi nhường ngôi, Thượng hoàng Trần Thái Tông vẫn tham gia vào những quyết sách quan trọng.
Từ đồng nghĩa
- Vua đầu triều Trần: Cách gọi mô tả về vai trò lịch sử của ông.
- Hoàng đế khai sáng nhà Trần: Nhấn mạnh công lao mở đầu vương triều.
Các cụm từ liên quan
- Lên ngôi như Trần Thái Tông: Cụm từ so sánh, ám chỉ việc lên ngôi từ khi còn rất trẻ hoặc trong hoàn cảnh đặc biệt.
- Cậu ấy được giao trọng trách lớn, trẻ tuổi mà như lên ngôi như Trần Thái Tông vậy.
- Truyền ngôi như Trần Thái Tông: Ám chỉ việc nhường ngôi sớm khi còn minh mẫn để củng cố triều đại.
- Vị giám đốc ấy truyền ngôi như Trần Thái Tông, nhường quyền cho thế hệ trẻ khi sự nghiệp đang lên.
Thành ngữ/Điển tích liên quan
- "Thái Tông thụy hiệu": Đề cập đến việc được đặt miếu hiệu cao quý ("Thái Tông" thường dành cho các vị vua có công khai sáng hoặc mở mang).
- "Vua Trần Thái Tông lấy vợ Lý": Điển tích về cuộc hôn nhân chính trị giữa Trần Cảnh và Lý Chiêu Hoàng, tượng trưng cho sự chuyển giao quyền lực từ nhà Lý sang nhà Trần.
- (Trần Cảnh; 1218 - Tức Mặc, Thiên Trường - nay là Mỹ Lộc, Nam Hà - 1277) Chồng của Lý Chiêu Hoàng, được truyền ngôi (1225) mở đầu cơ nghiệp nhà Trần, đến 1258 thì nhường ngôi, đổi làm Thượng hoàng. ông dựa hẳn vào chú là Trần Thủ Độ để điều hành việc nước rất có qui mô. Dưới triều đại của ông, lần đầu tiên nước ta mở khoa thi tam khôi, lập Quốc học viện. Các tác phẩm của ông có Khoá hư lục, Thiền tông chỉ nam ca, Lục thì sám hối khoa nghi v.v.